Van afgekeurd naar ondernemer: Jaap begint patatkraam

Hij zou zijn hand kunnen ophouden (‘dank je staat’) en bankhangen tot kunst verheffen. Maar dat is niet zoals de afgekeurde Jaap in elkaar zit. Hij wil zich nuttig maken en ‘wat doen voor zijn geld’. Daarom heeft hij een mobiele patatkraam gekocht.  

Jaap van den Berg (37) heeft de vuurdoop met zijn nieuwe wagen al achter de rug. Afgelopen weekend voldeed hij vanuit de mobiele patat- en snackwagen van zijn Hoeksch Patatje aan de lekkere trek van zijn familie. Op 14 februari gaat het in ‘Ambacht’ om het echie.

Een zakelijk avontuur dat voor hem niet aanvoelt als een onverantwoorde sprong in het diepe. „Op het eiland rijden er al best wat friteswagens rond, maar de markt voor nóg meer is er gewoon’’, zegt de Nieuwendijker. „Dat hoor je van kenners en van geluiden om me heen.’’

Arbeidsongeschikt

Jaap behoort tot een apart slag ondernemer voor wie eurotekens in de ogen niet per se zaligmakend is. En zich over de kop werken met werkweken van 80, 90 uur is ook niet aan hem besteed. Jaap maakt namelijk deel uit van de massa van arbeidsongeschikten - er zijn er meer dan 800.000 - die Nederland telt.

“Ze willen het liefst dat je je als patiënt gedraagt en achter een rollator loopt”

„Ik boks best weleens tegen de beeldvorming op. ‘Je moet werken’ krijg ik dan te horen. Kennelijk omdat je het aan de buitenkant bij mij niet ziet. Ze willen het liefst dat je je als patiënt gedraagt en achter een rollator loopt. Maar de mensen zien je alleen op je goede dagen.’’

Eigen tempo

In de zomer van 2024 werd bij Jaap van den Berg chronische vermoeidheid vastgesteld. Een diagnose die ermee verband hield dat hij maar één nier bleek te hebben. Zijn eerdere werk in de jeugdzorg in het Schippersinternaat in Dordrecht was niet meer te doen.  

„Ik ben graag bezig, maar wel in mijn eigen tempo. Iets moet voor mij behapbaar zijn. Het moet passen binnen mijn energievermogen. Mijn energie is leidend bij alles wat ik doe. Daarom doe ik het liefst iets voor mezelf. In het geval van zo’n patatwagen is het aantal uren dat je werkt overzichtelijk.’’

“Elke zelf verdiende euro geeft me meer voldoening dan een euro die ik via mijn uitkering krijg”

Je handje ophouden voor een arbeidsongeschiktheidsuitkering, dankjewel zeggen en de rest van de dag lanterfanten is niet zijn ding. Een toevallige ontmoeting met succesbakker Jaco Wolfert werkte aanstekelijk om weer aan de slag te gaan. En zo dus zijn uitkering (deels) terug te verdienen, want het verdiende geld wordt van zijn uitkering afgetrokken.

Te intensief

„Ik heb voor Jaco ook nog een poosje geprobeerd zijn bakkerijen te bevoorraden, maar dat was te intensief. Ik kan niet meer voor een normale baas werken. Want soms lig ik er een week uit. Dan is het een luxe dat er zo’n vangnet is in Nederland, maar elke zelf verdiende euro geeft me meer voldoening dan een euro die ik via mijn uitkering krijg.’’

Met nu dus Hoeksch Patatje en een Airbnb-gastenverblijf in zijn tuin probeert Jaap zo min mogelijk ‘op de staat te leunen’. „Actief zijn als het kan is ook een remedie om niet te gaan malen. Na het overlijden van mijn zus vielen we als familie onvermijdelijk in een gat. Daar kun je je niet tegen wapenen. Maar werken op momenten als je ertoe in staat bent, dat kan wél. Wat mij betreft dan.’’

Lokale boer

Op zijn oprit staat de Belgische patatkraam op wielen. Jaap en een helpende hand die steevast meegaat, is in te huren voor verjaardagen, feesten en partijen. Met aardappels van een lokale boer en advies van oude rotten in het vak moet hij klaar zijn voor een vliegende start.

„Er is tegen me gezegd: ‘Onderschat een kleine klant niet, want je kunt er een grote klant door krijgen’. Dat is zo’n advies dat ik dan in mijn oren knoop. Het is een nieuw avontuur waar ik zin in heb. Bezig zijn. Omgaan met mensen. Nuttig zijn voor de maatschappij. Een klant die een zakje patat aan de kraam komt kopen zal dat niet zien, maar dat gaat er in mijn hoofd om.’’